Wat is digitale toegankelijkheid?

Een website, document of online dienst is toegankelijk als iedereen die kan gebruiken, ook wie op een andere manier leest, luistert of navigeert.

Het gaat over zelfstandig kunnen meedoen: informatie vinden, een afspraak maken, een document begrijpen of een aankoop afronden, zonder dat je iemand om hulp moet vragen.

Hoe ziet dat er in de praktijk uit?

Een paar situaties die elke dag voorkomen:

• Iemand vult een formulier in met het toetsenbord, omdat een muis niet lukt.
• Iemand vergroot de tekst tot 200 % om een pagina te kunnen lezen.
• Iemand laat een schermlezer de pagina voorlezen en heeft een goede beschrijving nodig bij een grafiek.
• Iemand bekijkt een video op de trein zonder geluid, of kan niet horen, en heeft ondertitels nodig.
• Iemand leest een lange instructie en haakt af omdat ze te ingewikkeld geschreven is.

Verdwijnt er dan informatie, is een knop niet bereikbaar of blijft een tekst onduidelijk, dan ontstaat er een drempel.

Voor wie maakt het verschil?

Voor meer mensen dan je denkt. In de Europese Unie heeft bijna een kwart van de mensen vanaf 16 jaar een beperking die hen hindert bij dagelijkse activiteiten: 23,9 % in 2024.

Daarbovenop komen mensen die tijdelijk minder goed kunnen zien, horen of bewegen, of die in een lastige situatie zitten: een arm in het gips, fel zonlicht op het scherm, een rumoerige ruimte. Een duidelijke, goed gebouwde website helpt uiteindelijk iedereen.

Bron: Eurostat, Population with disability (cijfers 2024)

Is het verplicht?

Voor steeds meer organisaties wel. Twee Europese regels zijn belangrijk:

• Overheden. Websites en apps van overheidsinstanties moeten toegankelijk zijn. Voor alle websites geldt dat sinds 23 september 2020, voor mobiele apps sinds 23 juni 2021.
• Bedrijven. De European Accessibility Act geldt sinds 28 juni 2025 voor een reeks producten en diensten voor consumenten, zoals webshops, bankdiensten, e-books en tickets en reisinformatie voor trein, bus, vliegtuig en boot. Micro-ondernemingen die diensten leveren, met minder dan 10 werknemers en hoogstens 2 miljoen euro omzet of balanstotaal, zijn vrijgesteld.

Ook wie niet verplicht is, bereikt met een toegankelijke website meer mensen. Twijfel je of de regels voor jouw organisatie gelden? Lees de officiële tekst na of vraag juridisch advies.

Bronnen: EUR-Lex, richtlijn (EU) 2016/2102 voor overheden en EUR-Lex, richtlijn (EU) 2019/882, de European Accessibility Act

Waar gaat het over? De WCAG-richtlijnen

De internationale standaard voor digitale toegankelijkheid heet WCAG: de Web Content Accessibility Guidelines van het W3C. De Europese regels verwijzen ernaar via de norm EN 301 549. WCAG is opgebouwd rond vier principes:

• Waarneembaar. Je kan de informatie zien, horen of voelen. Een afbeelding heeft bijvoorbeeld een tekstalternatief, een video heeft ondertitels.
• Bedienbaar. Je kan alles gebruiken, ook zonder muis en zonder tijdsdruk.
• Begrijpelijk. Teksten zijn helder en de bediening is voorspelbaar. Een foutmelding zegt wat er misging en hoe je het oplost.
• Robuust. Het werkt in verschillende browsers en met hulpmiddelen zoals een schermlezer, nu en later.

Bron: W3C, Web Content Accessibility Guidelines 2.2

Wie kan eraan bijdragen?

Niet één persoon of team. Redacteurs kiezen woorden, koppen en links. Ontwerpers bepalen hoe informatie eruitziet en werkt. Bouwers zorgen dat alles ook met hulpmiddelen werkt. Projectleiders en organisaties maken er tijd en budget voor.

Je hoeft niet alles tegelijk te kennen. De eerste stap is herkennen waar iemand vastloopt en begrijpen welke keuzes daaraan bijdragen.